DEVETI DRINSKI KNjIŽEVNI SUSRETI – 2025.
REZULTATI KNjIŽEVNOG KONKURSA U KATEGORIJI
NAJBOLjA NEOBJAVLjENA ZBIRKA PJESAMA
Kao i prethodnih godina i ovogodišnji književni konkurs „Drinskih književnih susreta“ izazvao je veliko interesovanje, naročito u kategoriji neobjavljenih pjesničkih rukopisa, u kojoj je stiglo 120 rukopisa.
Žiri u sastavu: Miladin Berić, Neven Milaković i Nevena Milosavljević, imao je težak zadatak da između tridesetak rukopisa u širem izboru, koji su se od ostalih izdvojili svojim kvalitetom, izabere sljedeće:
NAGRAĐENI:
1.(prvo mjesto): OKRAĆALI KALENDARI, šifra: Hermiona –
autor Zorica Tijanić iz Beograda.
2. (drugo mjesto): VREĆA OD KOSTRETI, šifra: Lasta u steni –
autor Milan Milivojević iz Sremske Mitrovice.
3.(treće mjesto): PRAH OD SEMENA PTICE U LETU,
šifra: Igrali se konji vrani –
autor Dragana Đurković Tošić.
POHVALjENI:
Jesenjin i ja, šifra: Prabaka Julka – autor Marija Aleksić iz Jagodine.
Limeni doboš, šifra: Oskar – autor Ljerka Petković iz Berana.
Trun smo i tren, šifra: Trun smo i tren – autor Violeta Milićević iz Beograda.
Srpstvu, Bogu i ljubavi, šifra: Mir Jam – autor Mirjana Jakovljević iz Valjeva.
Između X između, autor Aleksandar Đurić iz Požarevca.
Žvrlj, šifra: Nedmark 2022 – autor Slobodan Milojević iz Kruševca.
Posle revolucije svi odu kući, šifra: Azra – autor Bogdana Petrović iz Sokobanje.
Prizori pakla, šifra: Sve su Drine ovog svijeta krive – autor Dragana Lisić iz Pala.
Dada pleva, šifra: Dadaist – autor Dejan Bogojević iz Valjeva.
Radmilin petak 13, – autor Milica Radovančev.
Kuči kroz vijekove, šifra: ‘’Telač do’’- autor Branko Krković iz Podgorice
Zbirka pjesama, šifra: Sivi soko – autor Simo Ilić Simek iz Zvornika.
Život u ogledalu, šifra: Pečurkić – autor Seka Jevtić iz Niša.
Trag u vremenu, šifra : Pjesnik – autor Milada Kapetanović iz Pala
PREPORUKE ZA OBJAVLjIVANjE:
Dopevavanje, šifra: Sviloprelja – autor Razumenka Marković.
Dubine, šifra: 1977 – autor Rajko Radovanović iz Požege.
Uputstvo za odrastanje, šifra: Kopriva 25 – autor Aleksandra Vujisić.
Mirišu rime dragih daljina, šifra: Banstol – Zoran Starčević iz Užica.
Nešto nalik miru, šifra: RadmilinPetak13 – autor Milica Radovančev.
Paleta slabovidog slikara, šifra: Boje – autor Kaja Pančić Milenković iz Pirota.
Tumanski iscelitelji, šifra: Tumanski iscelitelji- autor Marija Dimić iz Kruševca
NAGRADE:
Prvonagrađena zbirka poezije: OKRAĆALI KALENDARI (šifra: „Hermiona“) predstavlja unutrašnja snoviđenja autorke koja najčešće u prvom licu jednine znalački klesanim poetskim izrazom objašnjava neku pojavu ili nekakvu svoju rekaciju. Radi se o poeziji života koja teče u raznim pravcima i koja uvijek završava sa poentom. Zbirka „Okraćali kalendari“ je zatvorena hermetička poezija, poezija uspomena, poezija u kojoj je teško naći suvišnu riječ i koja već u samom naslovu pjesama sadrži dopadljive poetske opservacije, koje su poktakad i ključ poetike. Pjesnikinja je u svojim okraćalim kalendarima u vječitoj potrazi za pristaništem koje je uvijek negdje u izmaglici. Bilo sjećanja, bilo nagovještaja, koje povezuje takva poetska nit. Vrijeme prošlo i vrijeme buduće ili još bolje vrijeme prošlo u vremenu budućem.
Drugonagrađeni rukopis: VREĆA OD KOSTRETI (šifra: „Lasta u steni“) je veoma zanimljiva zbirka poezije koja se zasniva na biblijskim i mitološkim motivima protkanim filozofskim opservacijama. Pjesnik je u vječitoj potrazi za svojim Jerusalimom, osluškujući nevidljive govornike od čijih riječi podrhtava vazduh, u potrazi za obećanom zemljom u kojoj jedino nedostaju ljudi. Osnova „Vreće od kostreti“ je prolaznost, bilo da se radi o Starom Egiptu, bilo da se radi o vremenu ovom koje curi niz vodoskoke nade. Jednom riječju pjesnik traga za suštinom koristeći se pjesničkim vremeplovom čiji zamajci nemaju prazan hod.
Trećenagrađeni rukopis: PRAH OD SEMENA PTICE U LETU (šifra: „Igrali se konji vrani“)takođe se bavi suštinom ljudskog bitisanja. Kao i u prvonagrađenom i drugonagrađenom rukopisu pjesnikinja pokušava bijelim stihom, koji daje mnogo više slobode, da nam dočara koncentrične krugove postojanja koji se ponavljaju na mikro planu jednom, a na makro planu u nedogled. Otuda, bez obzira na povremene crve sumnje, koji se u sve upliću, oni momenti već viđenog u nečemu što bi trebalo da se vidi po prvi puta. Nema prvog puta ili ga ima tamo negdje u izmaglici prohujalog. Na kraju, a tako je i u ovom rukopisu, uvijek stoji početak, jer i koncentrični krugovi stoje u vječnosti.
REZULTATI KNjIŽEVNOG KONKURSA U KATEGORIJI NAJBOLjI NEOBJAVLjENI ROMAN
Žiri u sastavu: msr Milica Milenković – član, Milenko Ivanović – član i dr Đorđe Sibinović – predsjednik, donio je odluku da se nagrade i pohvale, od ukupno 40 prispjelih neobjavljenih, sljedeći rukopisi:
NAGRADE:
1. (prvo mjesto): TERAPIJA TESLOM, šifra: Tesla 369 –
autor Tamara Jevtović iz Beograda.
2. (drugo mjesto – ravnopravno dijele):
– ILIRIK, šifra: Ilirija –
autor Dragan Glogovac iz Višegrada.
-LAŽNI OTAC MISOS, šifra: Misos –
autor Željko T. Kovačević iz Tuzle.
3. (treće mjesto – ravnopravno dijele):
– CORPUS, šifra: U ćutanju je sigurnost –
autor Dragana Lisić iz Pala (Novog Sada).
– ZAMENA ZA SMRT, šifra: Nikomah –
autor Saša Gavrilović iz Smedereva.
– GUNjEVAČA, šifra: Preobraženje –
autor dr Marija Lazarević iz Loznice.
POHVALE:
Konji srebrne boje, šifra: Stupčanica – autor Milan Neđić iz Beograda.
Igre na Drini, šifra: Igre… – autor Slavoljub Slavko Tadić iz Beograda.
Kov njene duše, šifra: Kov – autor Sanja Bulatović iz Podgorice.
Polutan, šifra: Jorgovani – autor Gordana Jeftić iz Bijeljine.
Simine toke, šifra: Potomak – autor Rajko Bošković iz Osmaka.
Muzej tajni, šifra: IRIS – autor Žaklina Mitić iz Leskovca.
Hvatajte se bijele ruke, šifra: Kula 67 – autor Tatjana Crnjanski iz Kanade.
Obrazloženje nagrada:
Prva nagrada
Terapija Teslom:
Posebnu pažnju skreće roman o Nikoli Tesli Terapija Teslom koji asocira na roman Irvina Jaloma Lečenje Šopenhauerom, i kao i u prvom slučaju, pretpostavlja visoku temu za romaneskni izraz koja teži kako populističkom tako i narativnom sloju dostojnom Teslinog imena i dela. Autor/ka dela izaobrao/la je temu koja privlači savremene čitaoce da se upoznaju sa Nikolom Teslom kroz psihološki pristup blizak savremenog čoveku.
Izbor teme uvek implicira vidljivost sadržaja imajući u vidu da se lirski subjekt javlja kao već poznat trop koji nosi strukturu. Sa tog stanovišta, svaki spis o Tesli ima literarni kapacitet. Takav izbor teme ograničava autora u koncipiranju literarnih junaka kao autonomnih vrednosti romana, ali otvara polje istraživanja i saznanja za koje je interesovanje trajno otvoreno i vitalno. Autor je pokazao napor da napravi iskorak u odnosu na poznate romaneskne tematizacije Tesle i da u tom smislu ostvari autentičan doprinos.
Druga nagrada
Ilirik:
Andrićevski momenti rukopisa su očigledni, od spomena na Omer-pašu Latasa, do stila, kompozicije i vjernosti nekoj vrsti prosvijećenog realizma koji je potkrijepljen ozbiljnim istraživanjem prohujalih a teških vremena. Roman je vrijedan da bude zapažen i zbog same činjenice što ove godine slavimo spomen na Hercegovački ustanak odnosno Nevesinjsku pušku, a djelo se upravo i bavi dobom neposredno prije ustanka, samim ustankom i posljedicama koje je on izazvao.
Roman ima izvjesni epski zamah, ne samo po vremenu koje obrađuje, no i po motivima koji su utkani u njega. Tako vidimo šta se istorijski događa sa jednim narodom, naravno prije svega našim srpskim, ali vidimo i sudbine pojedinaca, njihove tragedije u vremenu kada i turska vlast slabi. Ovdje pronalazimo neke neobične podatke iz istorije, a to čini roman posebnim i interesantnim, kao što je jedan mali prikaz života izvjesne Žane Merkus, borca za slobodu svih naroda. Takođe, rukopis obiluje i lijepim i vještim opisima prirode, opisima pisca koji svakako dobro poznaje hercegovački kraj, pa može da svjedoči ono što priroda kazuje.
Lažni otac Misos:
Rukopis je u isto vreme aktuelan ali i svevremen. Autor uspeva da preko stvarnosnog polja prezenta radnje uspostavi stabilne i suptilno sugerisane veze adekvatne uzročnosti sa univerzalnim vrednostima koje su pretrajale brojne epohe i nametnule se i kao ono što omogućava ljudsko iskustvo ali i ono što ga prevazilazi. Živ i dinamičan ritam toka priče stvorio je bogato polje manevara likova koji donose bogate slike i zaključke.
Treća nagrada
Corpus:
Otvaranje rukopisa citatima krajnjih dometa pojedinačne poetike u različitim žanrovima ima višestruko značenje i jedinstven simbolički potencijal: očekujući efekte usvajanja dostignutih vrednosti, autor se najavljuje kao pripadnik ostvarene književne zajednice. I tako redom. Struktura rukopisa zasniva se na fragmentarnom oblikovanju lirskog subjekta u raznim identitetima čime se dosledno prati postmoderni pripovedni postupak, a esencijalnim sjedinjenjem egzistencijalne putanje po relativno različitim kontekstima, postiže se uravnoteženi bilas sudbina lirskih subjekata u nešto što se može nazvati amor fati. Samo na prvi pogled čini se da je struktura romana analitički razložena (dekonstuisana) izborom narativnog plana imanentnog kratkoj priči koju romaneskni potencijal konzumira složenom strukturalnom celinom. Međutim, iz stranice u stranicu, autor nas spontano uvodi u odloženi zaključak da je glavni junak štiva „ljudska sudbina“ koja se trajno stabilizuje u bezbroj različitih pojedinačnih tokova nužno se sabirajući u celini teksta koji ih sa lakoćom preobražava u jasan izgled starijeg žanra. Poseban kvalitet rukopisa sadrdžan je u njegovoj izričitoj jezgrovitosti koja se javlja i kao izvanredna ekonomija jezika, ali i kao veština pripovedanja u strateški osmišljenom i veoma uspešnom preskakanju fabule. Preporučujem rukopis za nagradu.
Zamena za smrt:
Provokativan rukopis čije se provokacije zaboravljaju kada stignete do kraja djela. Struktura je tako postavljena kao da se radi o jednoj običnoj drami koja se dešava u okvirima crkve. Likovi svojim iskazima govore o sebi samima, ogovaraju jedni druge, ali na dubljem planu svi su upleteni u jedno dešavanje koje ni manje ni više nego podsjeća na ono što se utkalo iz kriminalističkog žanra u knjigu jednog Dostojevskog.
Roman prosto nadahnjuje čitaoca, na nekim mjestima osjeća se izvjesna genijalnost čiji zraci dopiru iz dubina proživljenog. Interesantno je kakav će odjek izazvati ovaj slojeviti tekst. Da li će biti osuđen kao napad na sveštenstvo ili će u mnogim dušama posijati zdravo sjeme vjere u Isusa? Ono što mislimo i u šta smo ubijeđeni jeste dubina romana, njegov tako napet kraj, njegova vještina koja predstavlja pjesme i teološke traktate, a sve to nas nekako plaši i opominje, da bi nas na kraju uznijelo ka jednom najzdravijem stanju u kome čovjek može biti, a to je stanje ljubavi, stanje mira i razumijevanja.
Gunjevača:
Rukopis odiše permanentnim naporom autora da ostvari ravnotežu između pripovednog toka, precizne gradnje likova i konteksta unutar kojih paralelno i hronološki izrastaju sve funkcije romaneskne proze. Takav postupak sugeriše široki zahvat svesti o funkciji romana kao i veoma respektabilan doprinos modernom pripvedanju.
REZULTATI KNjIŽEVNOG KONKURSA U KATEGORIJI NAJBOLjA NEOBJAVLjENA ZBIRKA PRIČA
Od 45 rukopisa pristiglih na konkurs za devete Drinske književne susrete, žiri u sastavu: Dimitrije Bukvić, Valentina Novković i Mihajlo Orlović je izdvojio sljedeće zbirke priča:
NAGRADE:
Prvu nagradu osvojio je rukopis:
PRAVO NA SMRT, šifra: Hipnos – autor Nenad Mitrović iz Bora.
Od svih pristiglih rukopisa, „Pravo na smrt“ se izdvaja zaokruženim tematskim jezgrom sačinjenim od distopijskih, satiričnih i fantastičnih sižea, usled čega priče iz ove zbirke nadilaze žanrovsku prozu kojoj su se uspešno „otele“. U ovom rukopisu se nalaze priče različite dužine – od svega dve ili tri do nekoliko desetina stranica – a svima im je zajednička uspešna idejna i zanatska realizacija, oličena u strpljivoj izgradnji rečenice, osećaju za dramaturgiju teksta, ironiju i grotesku, živopisnim dijalozima, i uspešnim prožimanjem nadrealnih i realističkih motiva. Oseća se autorova suverena kontrola nad glasom, jezikom i ritmom. Likovi su izgrađeni kroz gest i govor – nema klasične psihologizacije, ali ona i nije potrebna, jer sistem, a ne individua, postaje glavni „junak”. Rukopis poseduje i izraženu aktuelnost, jer kritički referiše na svakodnevne pojave u savremenom srpskom društvu.
U svetu ove knjige, čak je i smrt birokratski proces. Čitalac ulazi u distopijski pejzaž gde se čeka u redu za dozvolu za samoubistvo – sa „obrascem 6“, šalterskim brkatim monstrumima i satiričnim elementima koji evociraju i Orvela i Kafku, ali i domaći, „brkati“ apsurd. Povremeno naracija klizi u naturalistički cinizam koji može da zamagli suštinsku poruku. Neki pasusi deluju kao kritika same naracije (npr. opaska o „stiroporu u surutki”) – što jeste šarmantno, ali može zahtevati jasnoću u meri ironije.
Drugu nagradu ravnopravno dijele rukopisi:
ŽABA I DRUGE PRIČE KOJE SKAČU, šifra: Zlatni skarabej – autor Milovan Stanković iz Beograda.
Pripovetke iz ovog rukopisa odlikuju se poigravanjem s formom, referencama na književna dela i aluzijama na mitološke i biblijske elemente a u tematskom središtu su moralne dileme likova. Bilo da su smeštene u savremeno urbano otuđeno društvo, srednjovekovni zamak ili potpuno izmaštan, bezmalo mitski svet, priče su napisane gustim „pismom“ koje traži fokusiranog čitaoca. Autorova imaginativnost u sprezi sa bogatim, neobičnim, promišljenim odabirom tema i zapleta pruža čitaocu mogućnost duhovnog uzrastanja kroz probranu plejadu likova koji su ne samo plastično prikazani, već su i stavljeni u izmeštene uloge. Poigravanje s poznatim delima poput „Majstora i Margarite” i biblijskim simbolima čine ovaj rukopis neobičnim tkanjem čija je svaka nit višebojna, a reč višeznačna.
U zbirci se vešto prepliću socijalni problemi, usamljenost, traganje za smislom, izdaja, materijalna korist koja nagoni na poricanje svega što je vredno, teškoće da se odlučimo na put ka sebi koji je jedini ispravan. Priče ukazuju na slabosti, ali i odluke da se ustaljeni obrasci mogu izmeniti, ohrabruju nas da iz različitih perspektiva sagledamo postojeće i ono iza ogledala i, najzad, pružaju nam mogućnost da i sami budemo svedoci čarolije duboko osmišljenog rukopisa koji se izdvaja u vremenu nestrpljenja, prolaznih vrednosti i konzumerizma.
LOVCI NA TRITONE, šifra: Mojamalamejsa –
autor Tanja Jocić Stamatović iz Beograda.
Tematski šarolika, zbirka „Lovci na tritone“ odaje utisak jezgrovitosti u „malim pakovanjima“ i „sitnim zalogajima“. U ovom rukopisu smenjuju se kratke priče dužine po nekoliko stranica, napisane u zdravom duhu anglosaksonske i ruske proze i još kraće narativne forme po uzoru na „fleš fikšn“. Očekivano, glavna narativna strategija u ovako postavljenoj zbirci je tačka preokreta, ali je za svaku pohvalu to što su isti ti preokreti uglavnom – neočekivani. Suptilna atmosferičnost i osećaj za dužinu i meru dodatno doprinose pozitivnom utisku pri susretu s ovim rukopisom.
Jedna od glavnih odlika ove zbirke je vešto zaobilaženje svih zamki u koje su mnogi pisci skloni da upadnu pišući kratku prozu. Umešno odolevajući nepotrebnom „preraspisivanju”, autorka uspeva da stvori relativno kratke, ali sadržajem i radnjom nabijene priče. Njihov cilj nije da čitaocu bilo šta didaktički objašnjavaju niti da ga u bilo šta uveravaju, već da ga zaokupe ali i mestimično uznemire, držeći se zlatnog pravila kvalitetnog pripovedanja – “pokaži, ne kaži”.
Treću nagradu ravnopravno dijele rukopisi:
POVOD JE VRLO POVRŠNA STVAR, šifra: Leto je –
autor Ljiljana Fijat iz Novog Sada.
Ovu knjigu zanimljivog naslova odlikuju priče koje su snažne, uznemirujuće, umjetnički oblikovane, zrele. Autorka posjeduje moć da spaja realnost i mit, brutalnu istinu i nježnu viziju djetinjstva. Jezik je precizan, a poetičan. Rečenica je gusto natopljena značenjem, ali nikada suvišna. Fraze koje upotrebljava kao na primjer: „Svi pokojnici staju u vozić“ ili „Ja sam bio Juda“ ostavljaju trajan utisak. Pripovjedački postupci variraju: od ispovijesti, preko unutrašnjeg monologa, do alegorije i simboličkog iskaza.
Ovo su duboko potresne i literarno zrele priče. Autorka bez kompromisa uranja u najmračnije kutke ljudske duše, ali u njima pronalazi i anđela, miris lavande, sunce iza oblaka. Zbirka zaslužuje mjesto u savremenoj srpskoj prozi i čitalac će, jednom kad uđe u njen svijet, teško iz njega izaći ravnodušan. Priče same po sebi se nameću kao spojnice vremenske trake, a i kao refleksija na tajnovite veze među ljudima i događajima (ništa nije slučajno, sve ima svoje zašto), pa se slučaj preobražava u svoju suprotnost.
IŠČAŠENE PRIČE, šifra: Juče, danas, sutra –
autor Dušan Genc iz Crepaja.
Autor ove knjige je pisac bogate leksike i jednostavnih rješenja, bez praznog hoda. Zbirku čine niz narativno i stilski povezanih pripovijesti koje s lakoćom osvajaju čitaoca kako svojom nepatvorenom duhovitošću, tako i lokalnom koloritnošću i slojevitim pogledom na ljude s margina – seljake, momke bez perspektive, radnike, sluge i prevarene idealiste i druge. U središtu svake od njih je sraz stvarnosti i iluzije, ljudske slabosti i dostojanstva. Priče funkcionišu kao panorama jednog seoskog mikrokosmosa koji je istovremeno univerzalan i jedinstven. Pripovijedanje je jasno, stilski čisto, sa lokalnim izrazima koji ne smetaju razumijevanju već ga produbljuju. Likovi su živi, dijalozi tečni, a fabula – čak i kad je nadrealna – ima unutrašnju logiku i emocionalni rezon. Humor je prisutan, ali nikad bez empatije. Tuga je prisutna, ali bez samosažaljenja. Ove priče su daleko više od anegdota – one su istovremeno lirske, filozofske i socijalne studije o ljudima koji se bore da sačuvaju čast, ljubav i obraz.
POHVALE:
Žiri za najbolju neobjavljenu zbirku priča odlučio je da pohvali sljedeće rukopise:
Bajke moje tuge, šifra: 0707 – autor Jovan Bundalo iz Beograda.
Priče iz nepričave, šifra: Nevidljivi kelner – autor Dejan Marinković iz
Kiša, šifra: Kruna – autor Stefan Đurić iz Bijeljine.
Zver sam bio – jagnje me dotaklo, šifra: Srb je Hristov – autor Nemanja Jovanović iz Kragujevca.
Sirotinjo, i Bogu si teška, šifra: Sirotinjo, i Bogu si teška – autor Mirjana Ranković Matović iz Mrčajevaca.
Stepenice, šifra: Poruka u boci – autor Maja Marković iz Niša.
Pobjednicima konkursa besplatno objavljujemo i štampamo knjige u tiražu od 150 primjeraka, druga nagrada ostvaruje pravo na 50% popusta, 3.mjesto 30% popusta u odnosu na redovne cijene, dok pohvale daju mogućnost popusta u iznosu od 20% .
Organizator će na manifestaciji uručiti i četiri povelje:
Povelju ZA ŽIVOTNO DJELO – Ranku Pavloviću.
Povelju ZA IZUZETAN DOPRINOS KULTURI –
Aćimu Todoroviću;
prof. dr Dragutinu Đukiću
i Petru Arbutini.
Održavanje manifestacije Drninski književni susreti je planirano za 13. septembar u Domu omladine u Zvorniku sa početkom od 18,00 časova.
U ime organizatora zahvaljujem se svim učesnicima konkursa, nagrađenim autorima čestitamo i želimo još dosta dobre inspiracije za pisanje novih dobrih djela.
Molimo autore da potvrde svoje učešće na manifestaciji do 1.septempbra 2025.godine.
Dejan Spasojević, glavni urednik
